Avrupa Parlamentosu Tarım Komisyonu (AGRI), tarım ürünlerine yönelik Ortak Piyasa Düzeni kurallarında yapılacak değişiklikleri içeren uzlaşma metnini kabul etti. Çiftçilerin tedarik zincirindeki konumunu güçlendirmeyi hedefleyen düzenleme, aynı zamanda bitki bazlı ve laboratuvar üretimi gıdaların pazarlanmasına yönelik dikkat çeken sınırlamalar getiriyor.
Komisyonda yapılan oylamada metin, 39 kabul, 4 ret ve 1 çekimser oyla kabul edilirken, düzenleme Avrupa Parlamentosu Genel Kurulu’nda oylanmak üzere bir üst aşamaya taşındı.
Amaç: Çiftçinin pazardaki gücünü artırmak
Yeni kuralların merkezinde, çiftçilerin üretimden tüketime uzanan zincirde daha güçlü bir konuma getirilmesi yer alıyor. Bu kapsamda özellikle sözleşme ilişkileri hedef alınarak üreticilerin haklarının korunması ve pazarlık gücünün artırılması amaçlanıyor.
AB kurumları arasında yürütülen üçlü müzakereler (trilok) sonucunda şekillenen uzlaşma metni, teknik düzenlemelerin yanı sıra kamuoyunda tartışma yaratan bazı başlıkları da içeriyor.
Bitki bazlı ürünlere isim kısıtlaması
Düzenlemenin en dikkat çeken maddelerinden biri, bitki bazlı ve laboratuvar ortamında üretilen ürünlerin pazarlanmasında kullanılacak terimlere getirilen sınırlamalar oldu.
Yeni kurallara göre:
- “Pastırma” ve “tek parça et” gibi belirli et ürünlerini çağrıştıran ifadelerin kullanımı kısıtlanacak
- Ancak kamuoyunda yoğun tartışma yaratan “burger” ve “sosis” gibi genel terimler yasak kapsamına alınmadı
Bu yaklaşım, hem tüketicinin yanıltılmasının önüne geçmeyi hem de alternatif protein ürünleri pazarının tamamen kısıtlanmamasını hedefliyor.
Süreç nasıl işleyecek?
Tarım Komisyonu’nda kabul edilen metin, şimdi Avrupa Parlamentosu Genel Kurulu’nda oylanacak. Ardından:
- Üye ülkelerin temsil edildiği Konsey’in resmi onayı gerekecek
- Konsey’in anlaşmayı yaz aylarında kabul etmesi bekleniyor
Tarım politikalarında önemli bir danışma organı olan Tarım Özel Komitesi ise söz konusu düzenlemeye daha önce onay vermişti.
Gıda sektöründe yeni dönem
Kabul edilen düzenleme, Avrupa Birliği’nde hem geleneksel tarım üreticilerini hem de hızla büyüyen alternatif protein sektörünü doğrudan etkileyecek.
Yeni kuralların yürürlüğe girmesiyle birlikte:
- Çiftçilerin pazarlık gücünün artırılması
- Gıda etiketlemesinde daha net ve şeffaf bir yapı oluşturulması
- Tüketicinin yanıltılmasının önlenmesi
hedefleniyor.
