Samsun Büyükşehir Belediyesi, Ladik’te kurduğu GES sahasında agrivoltaik tarım uygulamasını başlattı. Proje kapsamında aynı arazide hem güneş enerjisi üretilecek hem de tıbbi ve aromatik bitkiler yetiştirilecek.
Aynı arazide hem enerji hem üretim dönemi
Samsun Büyükşehir Belediyesi, yenilenebilir enerji ve tarımsal üretimi bir araya getiren agrivoltaik tarım uygulamasını hayata geçirdi. Ladik ilçesinde bulunan güneş enerjisi santralinde (GES) başlatılan proje ile aynı arazide hem elektrik üretimi hem de tıbbi ve aromatik bitki yetiştiriciliği yapılacak.
Türkiye’de sürdürülebilir tarım ve enerji alanında dikkat çeken örneklerden biri olarak gösterilen proje, özellikle iklim değişikliğinin tarımsal üretim üzerindeki etkilerini azaltmayı ve tarım arazilerinin daha verimli kullanılmasını amaçlıyor.
850 dönümlük GES sahasında örnek uygulama
Samsun Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılan açıklamaya göre, Ladik ilçesinde kurulan 850 dönümlük güneş enerjisi santralinin 210 dönümlük bölümünde agrivoltaik tarım uygulaması başlatıldı.
Proje kapsamında çiftçilere örnek olması amacıyla alana toplam 3 bin 300 adet tıbbi ve aromatik bitki dikildi. Dikilen bitkiler arasında lavanta, kekik ve adaçayı gibi ekonomik değeri yüksek ürünler yer alıyor.
Yetkililer, tarımsal üretimde verimliliği artırmak ve GES sahalarının sadece enerji üretim alanı olarak değil, aynı zamanda tarımsal üretim için de değerlendirilebileceğini göstermek amacıyla projeyi hayata geçirdiklerini belirtti.
Güneş panelleri doğal mikroklima oluşturuyor
Agrivoltaik tarım modelinin en önemli avantajlarından biri, güneş panellerinin oluşturduğu gölgeleme etkisi sayesinde bitkiler için daha uygun bir yetişme ortamı sağlaması.
Projede öncelikle toprak iyileştirme çalışmaları gerçekleştirildi. Daha sonra GES panellerinin altında kalan alanlara lavanta, kekik ve adaçayı dikimi yapıldı.
Uzmanlara göre panellerin oluşturduğu gölge sayesinde:
- Toprak nemi daha uzun süre korunuyor,
- Su kaybı azalıyor,
- Bitkiler aşırı sıcaklık stresinden korunuyor,
- Üretimde verimlilik artabiliyor,
- Sulama ihtiyacı düşebiliyor.
Bu sayede özellikle kuraklık riskinin arttığı dönemlerde daha sürdürülebilir bir üretim modeli ortaya çıkıyor.
İklim değişikliğine karşı alternatif üretim modeli
Samsun Büyükşehir Belediyesi, agrivoltaik tarım uygulamasının iklim değişikliğiyle mücadelede önemli bir araç olabileceğine dikkat çekti.
Yapılan değerlendirmede, projenin özellikle düşük su tüketen ve yüksek katma değer sağlayan ürünlerin üretimine imkan sunduğu vurgulandı.
Tarım sektöründe son yıllarda artan sıcaklıklar, kuraklık ve su kaynaklarındaki azalma nedeniyle üreticilerin alternatif üretim modellerine yöneldiğine işaret edilirken, agrivoltaik sistemlerin bu alanda önemli fırsatlar sunduğu ifade edildi.
Ürünler kadın kooperatifleri tarafından işlenecek
Projede yalnızca üretim değil, katma değerli ürün geliştirme süreci de planlandı.
Ladik GES sahasında yetiştirilecek tıbbi ve aromatik bitkiler hasat edildikten sonra çeşitli ürünlere dönüştürülecek.
Yetkililer, elde edilen ürünlerin:
- Bitkisel çay,
- Tıbbi ve aromatik yağ,
- Kurutulmuş bitki ürünleri,
- Doğal kozmetik hammaddeleri
olarak değerlendirilmesinin planlandığını açıkladı.
Bu süreçte kadın kooperatiflerinin aktif rol üstleneceği belirtilirken, yerel üreticilerin ve kadın girişimcilerin üretimden işleme ve pazarlamaya kadar tüm aşamalara dahil edilmesi hedefleniyor.
Hedef tüm GES sahasına yaymak
Samsun Büyükşehir Belediyesi, agrivoltaik tarım uygulamasının ilk etapta 210 dönümlük alanda gerçekleştirildiğini ancak projenin ilerleyen dönemde genişletileceğini duyurdu.
Mevcut uygulamadan elde edilecek sonuçların değerlendirilmesinin ardından, Ladik GES sahasının kalan 640 dönümlük bölümünde de benzer üretim faaliyetlerinin hayata geçirilmesi planlanıyor.
Başarılı sonuç alınması halinde modelin Samsun’un farklı bölgelerinde de uygulanabileceği belirtiliyor.
Agrivoltaik tarım nedir?
Agrivoltaik tarım, tarımsal üretim ile güneş enerjisi üretiminin aynı arazi üzerinde birlikte yürütülmesini sağlayan bir sistem olarak tanımlanıyor.
Bu modelde güneş panelleri elektrik üretirken, panellerin altında veya çevresinde çeşitli tarımsal ürünler yetiştiriliyor.
Dünya genelinde özellikle Almanya, Fransa, Japonya ve ABD gibi ülkelerde yaygınlaşan sistem, arazi kullanım verimliliğini artırması ve su tasarrufu sağlaması nedeniyle son yıllarda öne çıkıyor.
Uzmanlar, agrivoltaik uygulamaların gelecekte enerji ve gıda güvenliğinin birlikte sağlanmasında önemli rol oynayacağını değerlendiriyor.
