Tarım ürünleri emtia piyasası, geçen hafta jeopolitik gerilimler, iklim kaynaklı arz endişeleri ve küresel stoklara ilişkin beklentilerin etkisiyle güçlü yükselişlere sahne oldu. Buğday, kahve, kakao, mısır ve pirinç fiyatları dikkat çekerken, değerli metaller ise güçlenen dolar ve faiz beklentilerinin baskısıyla haftayı düşüşle tamamladı.
Analistler, tarım emtialarında fiyat hareketlerinin önümüzdeki dönemde de iklim koşulları ve küresel ticarette yaşanacak gelişmelere bağlı olarak dalgalı seyrini sürdürebileceğini belirtiyor.
Tarım ürünlerinde sert fiyat artışları görüldü
Chicago Ticaret Borsası’nda geçen hafta tarım ürünlerinde önemli yükselişler kaydedildi.
Haftalık fiyat değişimleri şöyle gerçekleşti:
| Ürün | Haftalık değişim |
|---|---|
| Buğday | +%6,6 |
| Mısır | +%4,3 |
| Pirinç | +%4,2 |
| Soya fasulyesi | +%3,6 |
Intercontinental Exchange (ICE) verilerine göre ise;
| Ürün | Haftalık değişim |
|---|---|
| Kakao | +%18,6 |
| Kahve | +%12,1 |
| Pamuk | +%5,7 |
| Şeker | +%0,1 |
Özellikle kakao ve kahvede görülen çift haneli yükselişler haftanın en dikkat çekici gelişmeleri arasında yer aldı.
Rusya-Ukrayna gerilimi buğdayı destekledi
Buğday fiyatlarındaki yükselişte Karadeniz bölgesindeki gelişmeler etkili oldu.
Rusya ile Ukrayna arasında tahıl sevkiyatını etkileyebilecek gerilimlerin artması ve Rusya’nın Don-Azov Kanalı üzerinden tahıl taşımacılığına ilişkin gelişmeler arz endişelerini güçlendirdi.
Buna ek olarak ABD Tarım Bakanlığı’nın (USDA) buğday üretim tahminlerini aşağı yönlü revize etmesi de fiyatları destekleyen unsurlar arasında yer aldı.
İklim koşulları kahve ve kakaoda etkili oldu
Kahve fiyatları, Brezilya ve Vietnam’daki olumsuz hava koşullarına bağlı üretim endişeleri nedeniyle yaklaşık altı ayın en yüksek seviyelerine ulaştı.
Uzmanlar;
- Brezilya’da arabica,
- Vietnam’da ise robusta
üretiminde yaşanabilecek düşüşlerin küresel arzı etkileyebileceğine dikkat çekiyor.
Batı Afrika’da aşırı yağışların kakao üretimine zarar vermesi ve El Niño etkisinin sürmesine yönelik beklentiler de kakao fiyatlarının haftayı güçlü yükselişle tamamlamasında belirleyici oldu.
Mısır ve soya fasulyesinde arz kaygısı
Mısır fiyatları, küresel stokların azalabileceğine yönelik beklentilerle yükseldi.
Soya fasulyesinde ise ABD’de devam eden kuraklık riski ile Çin’den gelen güçlü talep fiyatların yukarı yönlü hareket etmesini sağladı.
Pamuk fiyatlarında da ABD’deki kuraklık endişeleri ve Hindistan’da muson yağışlarının beklentilerin altında kalabileceğine ilişkin tahminler etkili oldu.
Petrol yükseldi, altın geriledi
Enerji piyasalarında Brent petrolün varil fiyatı haftalık bazda yüzde 5,5 yükseldi.
Orta Doğu’da artan jeopolitik gerilimler ve enerji arzına yönelik endişeler petrol fiyatlarını destekledi.
Buna karşılık;
- Altın yüzde 1,3,
- Gümüş yüzde 3,9,
- Platin yüzde 0,6
değer kaybetti.
Paladyum ise haftayı yüzde 0,5 artışla tamamladı.
Analistler, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz politikasına ilişkin beklentiler, yükselen tahvil faizleri ve güçlenen doların değerli metaller üzerinde baskı oluşturduğunu belirtti.
Baz metallerde arz endişesi öne çıktı
Baz metallerde de hafta genelinde yükseliş görüldü.
Fiyat artışlarında;
- Çin’de azalan stoklar,
- Güney Kore’deki çinko eritme tesisinde çıkan yangın,
- Endonezya’nın nikel üretimine yönelik kota düzenlemeleri
etkili oldu.
Bakır, alüminyum, çinko, nikel ve kurşun fiyatları haftayı artıda tamamladı.
Piyasaların odağında iklim ve jeopolitik riskler var
Uzmanlar, tarım emtia piyasalarında fiyatlamaların yalnızca arz-talep dengesiyle değil, iklim değişikliği, savaşlar, lojistik riskler ve enerji maliyetleriyle de şekillendiğini belirtiyor.
Özellikle El Niño’nun etkilerinin sürmesi, Karadeniz’deki tahıl koridoruna ilişkin gelişmeler ve küresel stok seviyeleri önümüzdeki haftalarda emtia piyasalarının yönü üzerinde belirleyici olmaya devam edecek.
