Tahıl piyasaları, Orta Doğu’da artan jeopolitik gerilim ve Rusya-Ukrayna savaşında tahıl ihracatını etkileyen saldırılar nedeniyle haftaya yükselişle başladı. Uzmanlar, enerji ve gübre tedarikine ilişkin risklerin üretim maliyetlerini artırabileceğini, ihracat koridorlarında yaşanabilecek aksaklıkların ise küresel tahıl ticaretini etkileyebileceğini değerlendiriyor.
Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim piyasaları etkiledi
Orta Doğu’da Hürmüz Boğazı çevresinde yeniden yükselen tansiyon, enerji ve gübre tedarik zincirine ilişkin endişeleri artırdı.
Piyasalarda, olası kesintilerin özellikle gübre maliyetleri üzerinden tarımsal üretim giderlerini yükseltebileceği değerlendiriliyor. Bu durumun, başta buğday olmak üzere tahıl ürünlerinin fiyatlarına da yansıdığı belirtiliyor.
Karadeniz’de tahıl sevkiyatını etkileyen gelişmeler
Fiyatlardaki yükselişte, Rusya ile Ukrayna arasında Karadeniz ve Azak Denizi çevresinde yaşanan karşılıklı saldırılar da etkili oldu.
Ukrayna, Azak Denizi’ndeki Taganrog Körfezi’nde bazı gemileri insansız hava araçlarıyla hedef aldı. Saldırıya uğrayan gemiler arasında metanol taşıyan bir tankerin de bulunduğu açıklandı.
Yetkililer, olayda bir denizcinin hayatını kaybettiğini bildirirken, metanol sızıntısı yaşanmadığını duyurdu.
Öte yandan Rusya, Don Nehri’ni Azak Denizi’ne bağlayan Don-Azak Kanalı’nda gemi trafiğini geçici olarak durdurdu. Kerç Boğazı’nın da belirli süreyle ulaşıma kapatıldığı bildirildi.
Buğday fiyatlarında yukarı yönlü hareket
Tahıl ticareti yapan şirketler ve yatırımcılar, ihracat güzergâhlarında yaşanabilecek olası kesintileri yakından izliyor.
Karadeniz bölgesi, dünya buğday ihracatının önemli merkezlerinden biri olduğu için liman ve deniz yolu taşımacılığındaki gelişmeler uluslararası fiyatlar üzerinde doğrudan etkili oluyor.
Piyasalarda oluşan belirsizlik nedeniyle buğday vadeli işlemlerinde yükseliş gözlendi.
Limanlara yönelik saldırılar sürüyor
Rusya’nın da Ukrayna’nın tahıl ihracatında kritik öneme sahip limanlara yönelik saldırılar düzenlediği bildirildi.
Saldırılarda;
- Odesa Limanı,
- Chornomorsk Limanı,
- Tuna Nehri üzerindeki İzmail Limanı
hedef alınan noktalar arasında yer aldı.
Bu limanlar, Ukrayna’nın tahıl ihracatının önemli bölümünün gerçekleştirildiği merkezler arasında bulunuyor.
Odesa Bölge Valiliği, liman altyapısının seyir füzeleriyle hedef alındığını açıkladı.
Bağımsız olarak doğrulanamayan iddialar
Ukraynalı askeri kaynaklar, Azak Denizi’nde Rus filosuna ait tanker ve kuru yük gemileri dahil çok sayıda geminin insansız hava araçlarıyla vurulduğunu öne sürdü.
Ancak söz konusu açıklamalar bağımsız kaynaklar tarafından doğrulanmadı.
Rusya Savunma Bakanlığı ise Karadeniz ve Azak Denizi çevresinde çok sayıda Ukrayna insansız hava aracının etkisiz hale getirildiğini duyurdu.
Küresel tahıl ticaretinde riskler artıyor
Uzmanlar, Karadeniz’de yaşanan gelişmeler ile Orta Doğu’daki jeopolitik risklerin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor.
Enerji maliyetlerinde yaşanabilecek artışlar, gübre fiyatları ve lojistik maliyetleri üzerinden tarımsal üretimi etkileyebilir. Buna ihracat koridorlarında yaşanabilecek olası aksaklıkların eklenmesi halinde tahıl piyasalarında fiyat oynaklığının sürebileceği ifade ediliyor.
