Yargıtay, İş Kanunu kapsamı dışında kalan tarım işçileri ve ev hizmetlerinde çalışanların da belirli şartlarda ihbar tazminatı alabileceğine hükmetti. Karar, tarım sektöründe çalışan binlerce işçi açısından emsal niteliği taşıyor.
Tarım sektöründe çalışan binlerce işçiyi yakından ilgilendiren önemli bir karar Yargıtay’dan geldi. Yüksek Mahkeme, 4857 sayılı İş Kanunu kapsamı dışında kalan tarım işçileri ile ev hizmetlerinde çalışanların da belirli koşullar altında ihbar tazminatına hak kazanabileceğine hükmetti.
Oy birliğiyle alınan kararda, ihbar tazminatı şartlarının yalnızca İş Kanunu hükümlerine bağlı olmadığı, Türk Borçlar Kanunu kapsamında değerlendirilebileceği belirtildi. Böylece iş ilişkisinin belirsiz süreli sözleşmeye dayanması halinde, İş Kanunu kapsamı dışında kalan çalışanların da ihbar tazminatı talep edebileceği ortaya konuldu.
Çiftlikte çalışan karı koca mahkemeye başvurdu
Emsal karara konu olan olayda, bir çiftlikte çalışan karı koca işten çıkarıldıktan sonra yargı yoluna başvurdu.
Davacı işçiler Z.M. ve S.M., yaklaşık 5 yıl boyunca aynı çiftlikte aralıksız çalıştıklarını belirterek ücret ve tazminat alacaklarının tahsil edilmesini istedi.
Mahkemeye sunulan beyanlarda S.M.’nin çiftlikte bulunan 15 at, 1 inek ve 2 köpeğin bakımından sorumlu olduğu, aynı zamanda ahır temizliği, bahçe işleri ve hayvan bakımıyla ilgilendiği ifade edildi.
Eşi Z.M.’nin ise yemek yapımı ve ev işleriyle ilgilendiği belirtildi.
Davacılar, herhangi bir gerekçe gösterilmeden ve önceden bildirim yapılmadan işlerine son verildiğini öne sürerek kıdem ve ihbar tazminatı ile fazla mesai, hafta tatili, yıllık izin ve resmi tatil alacaklarının ödenmesini talep etti.
İş Kanunu kapsamı dışında olmaları tartışma yarattı
Dava sürecinde temel tartışma konusu, çalışanların yaptıkları işlerin 4857 sayılı İş Kanunu kapsamına girip girmediği oldu.
Mevcut mevzuata göre belirli büyüklüğün altındaki tarım işletmelerinde çalışan işçiler ile ev hizmetlerinde çalışanlar İş Kanunu kapsamı dışında değerlendiriliyor.
Bu nedenle uzun yıllardır bu alanda çalışan birçok kişi, iş sözleşmelerinin sona ermesi halinde ihbar tazminatı konusunda hak kaybı yaşayabiliyordu.
Yargıtay’dan emsal niteliğinde değerlendirme
Dosyayı inceleyen Yargıtay, önemli bir hukuki değerlendirmeye imza attı.
Kararda, İş Kanunu kapsamı dışında kalan çalışanların tüm haklardan mahrum bırakılamayacağı vurgulandı.
Yüksek Mahkeme, iş ilişkisinin Türk Borçlar Kanunu hükümlerine tabi olduğuna dikkat çekerek şu değerlendirmeyi yaptı:
Belirsiz süreli iş sözleşmelerinin sona erdirilmesi halinde, işveren tarafından makul bildirim sürelerine uyulması gerekiyor. Bu sürelere uyulmaması durumunda çalışan lehine ihbar tazminatı doğabiliyor.
Bu nedenle tarım işçileri ve ev hizmetlerinde çalışanların da koşulların oluşması halinde ihbar tazminatı talep edebileceği belirtildi.
Tarım sektöründe binlerce çalışanı ilgilendiriyor
Uzmanlara göre karar, özellikle tarım sektöründe çalışan işçiler açısından büyük önem taşıyor.
Türkiye’de mevsimlik ve sürekli tarım işçisi olarak çalışan çok sayıda kişi bulunurken, bu çalışanların önemli bir bölümü İş Kanunu kapsamı dışında yer alıyor.
Yargıtay’ın verdiği kararın benzer uyuşmazlıklarda mahkemeler tarafından emsal olarak değerlendirilmesi bekleniyor.
Karar sayesinde işveren tarafından herhangi bir bildirim yapılmadan işten çıkarılan tarım işçilerinin, şartların oluşması halinde ihbar tazminatı talep etmesinin önü açılmış oldu.
Hukukçular ne diyor?
İş hukuku uzmanları, kararın İş Kanunu kapsamı dışında çalışanların haklarının korunması açısından önemli bir adım olduğunu belirtiyor.
Uzmanlara göre karar, tarım işçileri ve ev hizmetlerinde çalışanların iş sözleşmelerinin sona erdirilmesinde işverenlere daha fazla sorumluluk yüklerken, çalışanların da hukuki güvencelerini artırıyor.
Önümüzdeki dönemde benzer davalarda Türk Borçlar Kanunu hükümlerinin daha sık uygulanabileceği ve çalışan lehine yeni emsal kararların ortaya çıkabileceği değerlendiriliyor.
