TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, 2026 yılı hububat müdahale alım fiyatlarının üreticilerin beklentilerini karşılamadığını belirterek, ürün bedellerinin 45 gün sonra ödenecek olmasına da tepki gösterdi.
Toprak Mahsulleri Ofisi’nin (TMO) açıkladığı 2026 yılı hububat müdahale alım fiyatları, üretici kesiminde tartışma yarattı. Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, açıklanan fiyatların artan maliyetler ve enflasyon karşısında yetersiz kaldığını belirterek fiyatların yeniden değerlendirilmesi çağrısında bulundu.
Buğday ve arpa fiyatları ne kadar oldu?
TMO tarafından açıklanan fiyatlara göre, 2025 yılında ton başına 13 bin 500 lira olan ekmeklik ve makarnalık buğday alım fiyatı yüzde 22,22 artırılarak 16 bin 500 liraya çıkarıldı.
Arpa alım fiyatı ise ton başına 11 bin liradan 12 bin 750 liraya yükseltildi. Böylece arpadaki artış oranı yüzde 15,9 olarak gerçekleşti.
Bayraktar, bu artışların üreticilerin maliyet yükünü karşılamaktan uzak olduğunu söyledi.
“Artış oranları enflasyonun altında kaldı”
TZOB Başkanı Bayraktar, Nisan 2026 itibarıyla yıllık enflasyonun yüzde 32,37 seviyesinde gerçekleştiğini hatırlatarak, açıklanan alım fiyatlarının bu oranın altında kaldığını belirtti.
Bayraktar, “Bu durum üreticilerimizin artan girdi maliyetleri karşısında gelir kaybı yaşayacağını gösteriyor” değerlendirmesinde bulundu.
Destekler her üreticiye aynı şekilde yansımıyor
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından açıklanan destek paketine göre üreticilere;
- Dekar başına 403 lira temel destek,
- Dekar başına 403 lira planlı üretim desteği,
- Dekar başına 173 lira 60 kuruş sertifikalı tohum kullanım desteği
olmak üzere toplam 979 lira 60 kuruş destek verilecek.
Ancak Bayraktar, sertifikalı tohum desteğinin her üreticinin yararlanabildiği bir destek olmadığını belirterek, fiilen birçok üreticinin yalnızca temel ve planlı üretim desteğinden faydalandığını ifade etti.
TZOB’dan kilogram başına 3 lira prim talebi
Bayraktar, üretimin sürdürülebilirliği ve çiftçinin gelir güvencesinin korunabilmesi için müdahale alım fiyatlarının yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini söyledi.
TZOB’un Tarım ve Orman Bakanlığı’na kilogram başına 3 lira prim desteği verilmesi yönündeki talebini ilettiğini açıklayan Bayraktar, üretim maliyetleri ve çiftçi gelirlerinin dikkate alınmasını istedi.
Geç ödeme tepkisi: “45 gün beklemek kabul edilemez”
Açıklamada en dikkat çeken başlıklardan biri de ödeme takvimi oldu.
TMO’nun ürün bedellerinin 45 gün içerisinde ödeneceğini duyurmasına tepki gösteren Bayraktar, çiftçilerin hasat döneminde yoğun finansman ihtiyacı içinde olduğunu vurguladı.
Mazot, gübre, ilaç, tohum, işçilik ve kredi ödemelerinin hasatla birlikte gündeme geldiğini belirten Bayraktar, üreticinin gelirine zamanında ulaşmasının hayati önem taşıdığını söyledi.
Ödeme modeli için yeni öneri
TZOB’un önerisine göre;
- Ürün bedelinin en az yüzde 50’si teslimat sırasında ödenmeli,
- Kalan tutar ise en geç 15 gün içinde üreticinin hesabına yatırılmalı.
Bayraktar, yüksek enflasyon ortamında 45 günlük bekleme süresinin alım fiyatlarının reel değerini önemli ölçüde düşüreceğini ve üreticinin gelir kaybını artıracağını ifade etti.
Üreticinin gözü yeni düzenlemelerde
Hububat alım fiyatlarıyla ilgili tartışmalar sürerken, üretici örgütleri fiyatların ve destek mekanizmalarının yeniden değerlendirilmesini talep ediyor.
Sektör temsilcileri, özellikle artan üretim maliyetleri karşısında çiftçinin korunmasının hem üretimin devamlılığı hem de ülkenin gıda arz güvenliği açısından kritik önem taşıdığına dikkat çekiyor.
