Palm yağı fiyat farkı son dönemde dikkat çekici şekilde açıldı. Soya yağına kıyasla oluşan bu geniş makas, küresel piyasada yeni bir talep hareketinin habercisi olarak değerlendiriliyor.
Fiyat farkı 2,5 yılın en yüksek seviyesinde
Küresel bitkisel yağ piyasasında palm yağı ile soya yağı arasındaki fiyat farkı belirgin şekilde arttı. Verilere göre fark ton başına yaklaşık 390 dolara ulaştı.
Bu seviye, son 2,5 yılın en yüksek farkı olarak kaydedildi. Geçtiğimiz yıl ortalamasının yaklaşık 99 dolar olduğu düşünüldüğünde, mevcut artışın oldukça güçlü olduğu görülüyor.
Soya yağı neden yükseliyor?
Soya yağı fiyatlarındaki yükseliş yıl başından bu yana devam ediyor. Bu artışta özellikle ABD’de biyoyakıt kotalarının artırılacağı beklentisi etkili oldu.
Ayrıca Hindistan ile yapılması öngörülen ticaret anlaşmasının talebi destekleyeceği düşünülüyor. Enerji fiyatlarındaki yükseliş de biyoyakıt kullanımını artırarak soya yağı fiyatlarını yukarı taşıyan bir diğer unsur olarak öne çıkıyor.
Palm yağı arz baskısı altında
Palm yağı tarafında ise daha zayıf bir fiyat görünümü dikkat çekiyor. Endonezya ve Malezya’dan gelen güçlü arz beklentisi fiyatları aşağı yönlü baskılıyor.
Öte yandan ihracattaki gerileme de bu tabloyu güçlendiriyor. Malezya’nın nisan ayının ilk 20 günündeki ihracatı, bir önceki aya göre yüzde 26 düştü. Hindistan, Çin ve Orta Doğu’ya yapılan sevkiyatların azalması bu düşüşte etkili oldu.
Talep yeniden şekillenebilir
Uzmanlara göre palm yağı fiyat farkı, talep tarafında yeni bir hareketi tetikleyebilir. Özellikle fiyat hassasiyeti yüksek pazarlarda bu farkın alım kararlarını doğrudan etkileyebileceği belirtiliyor.
Hindistan’da stokların azaldığı ve alıcıların yeni dönem için henüz yeterli pozisyon almadığı ifade ediliyor. Bu durumun, önümüzdeki süreçte palm yağı alımlarını artırabileceği değerlendiriliyor.
Piyasalarda son durum
Malezya Borsası’nda temmuz vadeli palm yağı kontratı yüzde 0,4 artışla ton başına 4.518 ringgit seviyesine çıktı. Yıl başından bu yana artış yüzde 12’ye ulaştı.
Chicago piyasasında temmuz vadeli soya yağı yüzde 0,5 yükselerek pound başına 69,64 cent seviyesine ulaştı.
Çin Dalian Emtia Borsası’nda ise eylül vadeli rafine palm yağı yüzde 1,1 artarken, aynı vadeli soya yağı yüzde 0,6 yükseldi.
Enerji piyasası etkisi zayıfladı
Palm yağının gaz yağına göre primi ton başına yaklaşık 66 dolar seviyesinde bulunuyor. Bu rakam, geçen yıl ortalamasının oldukça altında.
Bu durum, palm yağının enerji piyasasıyla bağlantılı fiyat hareketlerinde daha zayıf kaldığını gösteriyor.
Genel görünüm
Genel tabloda soya yağı güçlü talep beklentileriyle yükselişini sürdürürken, palm yağı arz fazlası ve zayıf ihracat nedeniyle geride kalıyor.
Ancak açılan palm yağı fiyat farkı, özellikle büyük tüketici ülkelerde talebin yönünü değiştirebilecek önemli bir unsur olarak öne çıkıyor.
